ایستگاه های سنجش کیفیت آلودگی هوای مشهد، 10روز از پاییز سال گذشته را ناسالم گزارش کرده اند. این در حالی است که آلودگی هوا چهارمین خطر بزرگ برای سلامت انسان، بعد از فشار خون بالا، خطرات رژیم غذایی و سیگار کشیدن به شمار می رود و سالانه بیش از 7 میلیون نفر جان خود را بر اثر آلودگی هوا از دست میدهند. براین اساس، با توجه به اهمیت نقش آلودگی هوا در کاهش سلامت جامعه و شاخص های کیفیت زندگی، لزوم توجه به این مسئله و تلاش برای کاهش و مدیریت آلودگی هوا ضروری به نظر می رسد. 

 از جمله مشکلات ناشی از آلودگی هوا می توان به اختلال در زندگی روزمره شهری در روزهای آلوده سال و افزایش انتشار آلاینده ها و گردوغبار در نتیجه فعالیت های زراعی، مدیریت پسماند و خشکی زمین اشاره کرد. 

به طور کلی، مشکلات ناشی از آلودگی هوا را می توان در سه بخش زیر خلاصه کرد:

 

پایش آلودگی هوا
پالایش آلودگی هوا
فرهنگ‌سازی‌ و اصلاح‌ سبک‌ زندگی‌ در‌ کاهش‌ آلودگی‌ هوا

پایش آلودگی هوا:

 

پایش آلودگی هوا به معنی اندازه گیری سطح آلودگی هوا در یک منطقه است. نتایج این پایش نشان دهنده وضعیت کیفیت هوایی است که ما تنفس میکنیم. اطلاعاتی که طی پایش آلودگی هوا در بلندمدت بدست می آید، الگوهایی را می سازند که می تواند در سیاست گذاری کنترل آلودگی هوا بسیار مفید باشد. این الگوها می تواند شامل تفاوت های منطقه ای (مناطقی از شهر که آلودگی بیشتری دارند) و تفاوت های زمانی (الگوی روزانه آلودگی هوا طی بازه ای مشخص) باشد. در نتیجه علیرغم اینکه پایش آلودگی هوا، از آلودگی هوا نمی کاهد، به مسئولین مربوطه و سیاست گذاران سرنخ هایی در زمینه نحوه کاهش و کنترل آلاینده ها می دهد.

 

  • چالش هایی که در این بخش وجود دارد شامل موارد زیر می باشد:

1- عدم وجود اطلاعات دقیق از میزان و نوع آلودگی برای حفاظت از سلامت افراد و اتخاذ تصمیمات شهری

پایش آلودگی هوای محیط های باز و بسته

2- سنجش آلایندگی از راه دور

3- کنترل کیفیت سوخت 

استارتاپ ها

فعال در زمینه پایش آلودگی هوا

Pigeon Air patrol
پایشگر همراه محیط های باز
این شرکت به طراحی پایشگر همراه، جهت اندازه گیری کیفیت هوای شهرها پرداخته است. این سنسورهای پوشیدنی با نصب بر روی کیف و یا در جیب افرادی همچون دوچرخه سواران، دوندگان، حمل کنندگان کالسکه کودکان , … قرار گرفته و به جمع آوری اطلاعات کنترل کیفیت هوا می پردازد و داده ها را به صورت آنلاین به سرور مرکزی مخابره می نماید. این شرکت در سال 2015 از 10 کبوتر آموزش دیده به جای افراد استفاده می نمود. سنسورها در کوله پشتی های کوچک بر پشت کبوترها، متصل شده و با به پرواز درآمدن آنها، اطلاعات کنترل کیفیت هوا به صورت توییت به سرور مرکزی ارسال میگشت و عموم مردم نیز با حساب توییتری خود می توانستند اطلاعات آنلاین را دریافت نمایند .
Atmotube
پایشگر همراه فردی
محصول این شرکت، پایشگر فردی همراه جهت ارزیابی کیفیت هوای محیط های بسته و باز است. سنسورهای دستگاه به طورمداوم به بررسی کیفیت هوای محیط های داخل و خارج پرداخته و آلودگی هوا را اعم از ترکیبات ارگانیک فرار(VOC) و گازهای مضر مانند مونوکسید کربن اندازه گیری می نماید. دستگاه دارای اپلیکیشن قابل نصب بر روی تلفن همراه بوده و اطلاعات را به طور همزمان ارسال می نماید. از طریق پلتفرم آنلاین این دستگاه دسترسی به تاریخچه اطلاعات از روزهای پیشین امکان پذیر است. این دستگاه کوچک قابلیت حمل در جیب افراد و دارای آویز قابل نصب بر روی کیف می باشد.
Oizom
پایشگرهای ثابت و همراه محیط های باز
این شرکت به طراحی پایشگرهای ثابت و همراه کنترل کیفیت هوا در محیط های شهری دست یافته است. در ساخت این محصول از فناوری اینترنت اشیاء برای تجزیه وتحلیل و مقایسه داده ها، تولید خودکار گزارش، اطلاع رسانی هوشمند و هشدارها استفاده شده است.
این دستگاه ها به دو شکل قابل نصب می باشد:
POLLUDRONE MOBILE: دستگاهی سبک که بر روی وسایل نقلیه متحرک نصب می شود و بر خلاف سنسور های ثابت می تواند با حرکت خودرو در مسیری مشخص، اطلاعات آلودگی هوای آن مسیر را شناسایی و داده ها را جهت پردازش ارسال نماید.
POLLUDRONE: دستگاهی کوچک که به راحتی به زیرساخت های هوشمند شهری متصل شده و پارامترهای مختلف محیطی مانند ذرات جامد، گردوغبار، گازهای سمی، بوی ها، آلودگی صوتی، امواج رادیویی را اندازه گیری و اطلاعات را به مرکز مخابره می نماید .
BreezoMeter
پایشگر هوای محیط های باز و ارائه داده ها به صنایع
این شرکت به طراحی پایشگر کنترل کیفیت هوای شهری و ارسال اطلاعات به دست آمده به صنایع خاص پرداخته است. صنایعی مانند: (حوزه ورزش و سلامت، آرایشی- بهداشتی، سازنده های گجت های پوشیدنی، خودروسازی، خانه های هوشمند و هواشناسی) که برای مدیریت محصول خود، به طور لحظه ای به داده های کیفیت هوای دقیق و محلی نیازمندند. اطلاعات جمع آوری شده از صدها منبع مختلف (ماهواره ها، سیستم های کنترل ترافیک، سیستم های پیش بینی آب و هوا، GPS) در سراسر جهان، پس از پردازش، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نتایج آن بر روی نقشه های حرارتی رنگی و با استفاده از پلتفرم آنلاین قابل مشاهده است.
uHoo
پایشگر همراه برای گروه های حساس
محصول این شرکت، پایشگر همراه کنترل کیفیت هوای محیط های بسته (خانه، محل کار و هتل ها) مناسب برای گروه های حساس می باشد. سنسورهای این دستگاه امکان تشخیص و اندازه گیری دما، ازن، مونوکسیدکربن، دی اکسیدکربن، گردوغبار، دود، ترکیبات آلی فرار و فشارهوا را داشته و مناسب افرادی دارای بیماری های تنفسی، قلبی و آلرژی می باشد. این دستگاه دارای 265 گرم وزن، قابلیت حمل به همراه فرد به هرمکانی را دارد. با نصب پلتفرم آنلاین طراحی شده برای این دستگاه بر روی تلفن همراه، امکان دسترسی به داده های آنلاین و همچنین داده های روزهای پیشین برای فرد میسر خواهد بود. دستگاه به طور خودکار به ارائه هشدارهای ناسالم بودن کیفیت هوا و توصیه هایی برای سلامت افراد می پردازد. قیمت دستگاه 299 دلار است.

پالایش آلودگی هوا:

 

پالایش آلودگی هوا به معنی استفاده از تکنولوژی و فرایندهایی خاص با هدف کاهش آلودگی هوا می باشد. میزان کاهش آلودگی هوا به تکنولوژی مورد استفاده بستگی دارد. انتخاب تکنولوژی مورد استفاده جهت پالایش آلودگی هوا به محیط مورد نظر، عوامل اقتصادی و نوع آلاینده ها بستگی دارد. بطور کلی 2 نوع آلودگی هوا وجود دارد. آلودگی ذرات معلق و انتشار گازهای گلخانه ای. برای هر کدام از آنها نیز تکنیک متفاوتی وجود دارد. تکنیک های تصفیه ذرات و تکنیک های تصفیه گازهای گلخانه ای از جمله روش هایی هستند که برای پالایش آلودگی هوا استفاده می شوند.

 

  • چالش هایی که در این بخش وجود دارد شامل موارد زیر می باشد:

1- اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮه وری در اﺣﺘﺮاق ﺳﻮﺧﺖ ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﯽ و ﺧﻮدرو

2- ﺟﺬب آﻻﯾﻨﺪهﻫﺎی ﻧﺎﺷﯽ از اﺣﺘﺮاق ﺳﻮﺧﺖ ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ و ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﭘﺎک

3- اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮآﯾﻨﺪﻫﺎی ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ (ﻧﺎﻧﻮ، ﺑﺎﯾﻮ، ﮐﺎﺗﺎﻟﯿﺴﺖ) ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻔﯿﻪ ﻫﻮای داﺧل

4- اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺎﻻﯾﺸﮕﺮﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ (ﮔﯿﺎﻫﯽ) ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻔﯿﻪ ﻫﻮای داﺧﻞ 

5- تصفیه آلودگی رستوران ها قبل از ورود به محیط

6- معاینه فنی منابع آلوده کننده هوای شهری نظیر موتورخانه ها، موتورسیکلت ها و ..

7- کالیبراسیون دستگاه ها به منظور کاهش آلودگی تولیدی

استارتاپ ها

فعال در زمینه پالایش آلودگی هوا

دیوار هوشمند تصفیه کننده هوا
محصول این شرکت، بایوفیلتر سبزی است که بر روی نیمکت و مبلمان شهری نصب شده و به تصفیه هوای اطراف آن می پردازد. این محصول هوشمند به شکل یک دیوار پوشیده از گیاه (خزه) و متصل به یک نیمکت است که با استفاده از اینترنت اشیاء، ذرات معلق در هوا را به سطح برگ ها رسانده و سپس آن ها را به طور دائمی به زیست توده تبدیل می نمایند. این محصول از قابلیت تصفیه کنندگی خزه که معادل با اثر 275 درخت شهری است استفاده می نماید و به ایجاد نقاط پاکی در شهر منجر می گردد. همچنین بر روی این دیوار امکان نصب تبلیغات شهری وجود دارد. به همراه این محصول، اپلیکیشنی که بطور همزمان وضعیت هوا در محل استفاده محصول را نشان می دهد، ارائه می شود.
تصفیه کننده هوای محیط های بسته و باز
این شرکت به توسعه و اجرای نقاط پاک در سطح شهرها مانند (ایستگاه اتوبوس، بیلبوردها، مبلمان شهری) می پردازد. فناوری ساخته شده در این شرکت، سیستم مهندسی مجدد نانوکربن هاست که برای جذب و حذف 95 ٪ دی اکسیدنیتروژن را در کنار سایر آلاینده ها می باشد. از جمله:
– طراحی مبلمان و نیمکت خیابانی دارای دستگاه تصفیه هوا
– طراحی و نصب دستگاه های تصفیه هوا در داخل بیلبوردهای شهری
– ایجاد ایستگاه های اتوبوس دارای دستگاه تصفیه هوا
– تصفیه هوای محیط داخل منزل یا سازمان
– حبابهای طراحی شده جهت تصفیه هوای داخلی کابین خودرو
تصفیه کننده هوا، قابل نصب بر کالسکه کودک
محصول این شرکت دستگاه پایش و پالایش هوا، قابل نصب بر روی کالسکه، صندلی ماشین و کابین مربوط به کودکان است. ابتدا سنسورهای این دستگاه به اندازه گیری میزان آلودگی هوای محیط باز اطراف کودک پرداخته و سپس با استفاده از فیلترها تا 99,5 % از ذرات معلق در هوا را جذب و تصفیه می نماید. همچنین به حذف آلودگی هوا در محیط خارج و تولید هوای پاکیزه در محیط اطراف کودک کمک می نماید.
جذب دوده های خروجی موتور صنعتی و تبدیل به جوهر و رنگ
دستگاه تولیدی این شرکت، به ساخت جوهر و رنگ از دوده های خروجی دودکش ها و اگزوز موتورها، می پردازد. این محصول، با نصب بر روی دودکش ژنراتورهای دیزلی، اگزوز خودرو و موتورسیکلت و قایق های موتوری، دوده ها را پیش از وارد شدن به هوا جمع مینماید. این دستگاه استوانه ای شکل می تواند تا 95 ٪ از آلودگی را بدون ایجاد فشار برگشتی بر روی موتورها جذب نماید. آلاینده های جمع آوری شده با استفاده از فیلترها و سنسورها از طریق یک فرایند شیمیایی تصفیه می شود. در نهایت، دوده بازیافت شده به شکل رنگدانه کربن خالص، به انواع مختلف جوهر و رنگ برای مصارف هنری از جمله نوشتن، نقاشی، و نقاشی بر دیوارهای شهری … تبدیل می گردد .
تصفیه کننده هوای محیط های باز
این شرکت به ایجاد نقاط پاک شهری پرداخته است. محصولات این شرکت شامل:
– برج: اولین جارو برقی دود در جهان که از فناوری یونیزاسیون مثبت برای تولید هوای پاک در محیط های عمومی استفاده می کند. این برج آلومینیومی 7 متری با استفاده از برق تولید شده از انرژی های سبز در فضای شهری نصب شده و در هر ساعت، 30 هزار مترمکعب هوا را تصفیه می نماید و هوای پاک را به محیط برمی گرداند.
– دوچرخه: سیستم تصفیه هوای قابل نصب بر روی دوچرخه های عمومی که هوای آلوده اطراف دوچرخه سوار را جذب نموده و پس از تصفیه، به محیط اطراف فرد بازمی گرداند. این فناوری به صورت سفارشی بر روی دوچرخه هایی که جهت اشتراک گذاری در محیط شهری وجود دارند، نصب می گردد.
دستگاه تبدیل CO2 به کربنات
محصول این شرکت، با جذب دی اکسیدکربن، ماده شیمیایی مفید کربنات تولید می نماید. این دستگاه به جذب CO2 موجود در هوا و دودکش مراکز صنعتی پرداخته و آن را از طریق فرآیند الکترولیز آب به مواد شیمیایی مفید به نام کربنات که در صنایع غذایی، ساخت شیشه، کاغذ، تصفیه آب و کاربردهای صنعتی دیگر مورد استفاده قرار می گیرد تبدیل می نماید. این کربنات جایگزینی برای کربنات های فسیلی معمولی شده و دارای مزایای زیست محیطی است.
فیلتر نامرئی تنفسی
محصول این شرکت فیلتر نامرئی تنفسی است که به صورت غیرآشکار در جلوی بینی قرار گرفته و مانع از ورود آلاینده ها به بدن می گردد. این فیلتر با بهره گیری از فناوری نانو شامل یک غشاء نازک و بسیار متخلخل و انعطاف پذیر نانوفیبر بوده و از ورود ذرات معلق ناشی از وسایل نقلیه، نیروگاه های سوخت زغال سنگ، کارخانه ها، سوختن زغال چوب و … تا 95 ٪ جلوگیری می نماید. آشکار نبودن این فیلتر به علت شفاف بودن لبه هایی که به پایین بینی می چسبند از مزایای این محصول بر ماسک های تنفسی است. این فیلتر برای حدود هشت ساعت برای فرد قابل استفاده است. قیمت محصول 10 روپیه می باشد.
دستگاه تبدیل کربن و متان موجود در هوا به پلاستیک
محصول این شرکت، دستگاه جذب کربن و متان حاصل از فعالیت های زراعی و تبدیل آن به فراورده های پلاستیکی است. این سیستم متان و کربن خروجی واحدهای کشاورزی، دامپروری و تالاب های زباله را به عنوان ورودی برای تولید فراورده های پلاستیکی به کار می گیرد. متان جمع آوری شده پس از ترکیب با هوا، به بایوپلاستیک برای استفاده در بخش های مختلف بازار، از جمله مبلمان، الکترونیک، پوشاک، بسته بندی صنایع غذایی و … تبدیل می شود. تفاوت این محصول با سایر پلاستیک ها هزینه های کمتر تولید و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و عدم استفاده از روغن و سوخت های فسیلی می باشد.

فرهنگ‌سازی‌ و اصلاح‌ سبک‌ زندگی‌ در‌ کاهش‌ آلودگی‌ هوا

افزایش جمعیت شهرها تبعاتی نظیر افزایش آلودگی هوا را به دنبال دارد. با توجه به نقش زیادی که شاخص های آلودگی هوا بر سلامت افراد به خصوص کودکان و سالمندان دارد، تلاش برای داشتن شهری پاک و سالم  وظیفه ای همگانی است. با درنظر گرفتن این نکته که یکی از دلایل مهم آلودگی هوا، افزایش خودروها و همچنین آلاینده های منتشر شده از منازل مسکونی می باشد، فرهنگ سازی و ارائه آموزش های لازم در این خصوص ضروری به نظر می رسد. 

  • چالش هایی که در این بخش وجود دارد شامل موارد زیر می باشد:

  • افزایش استفاده از خودروهای شخصی
  • اﻓﺰاﯾﺶ اﻧﺘﺸﺎر آﻻﯾﻨﺪه ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻣﺴﮑﻮﻧﯽ در اﺛﺮ اﻓﺰاﯾﺶ ﺷﻬﺮﻧﺸﯿﻨﯽ
  • ناکافی ﺑﻮدن آﻣﻮزش، ﻓﺮﻫﻨﮓﺳﺎزی و ﻋﺪم ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ در ﮐﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﯽﻫﻮا
  • لزوم آموزش اقدامات مناسب جهت کاهش اثر آلودگی هوا بر سلامت افراد در روزهای آلوده سال
استارتاپ ها

فعال در زمینه فرهنگ‌سازی‌

پلتفرم آنلاین اشتراک گذاری دوچرخه بدون ایستگاه
این شرکت به کاهش استفاده از خودروهای تک سرنشین از طریق اشتراک گذاری دوچرخه بدون ایستگاه پرداخته است. در بیش از 250 شهر مختلف جهان پرداخته است. پلتفرم طراحی شده، قابلیت دانلود رایگان و نصب بر روی تلفن همراه را داشته که برای استفاده، کاربران می توانند با اسکن کد QR روی دوچرخه انتخابی، با دریافت رمز عبور و پرداخت هزینه، قفل دوچرخه را باز نموده و پس از استفاده و رسیدن به مقصد، در هر زمان و هر مکانی، آن را برای دسترسی کاربر بعدی (بدون نیاز به محل مشخص) پارک و قفل نمایند. اجرای این برنامه علاوه بر اثرات اقتصادی و زیست محیطی، ارزش افزوده فرهنگی نیز به دنبال خواهد داشت.
فناوری استفاده از بایوگاز در دفع زباله
این شرکت با استفاده از سیستم هضم بی هوازی در دفع پسماند، به کاهش انتشار گازهای گلخانه ای کمک می نماید. این فناوری با استفاده از سیستم هضم بی هوازی که یک انرژی تجدیدپذیر بوده و زباله را به یک منبع جذاب تبدیل می کند، به تولید بایوگاز می پردازد. بایوگاز می تواند در مزارع، مراکز دفن پسماند و تصفیه فاضلاب مورد استفاده قرار گرفته و به کاهش انتشار گاز گلخانه ای Noxکه 300 برابر خطرناکتر از CO2 و متان حاصله از مزارع و پرورش حیوانات، منجر شده و به کشاورزان کمک رساند تا با تولید برق خود، هزینه های سربار را کاهش دهند.
دوچرخه الکتریکی
این شرکت به طراحی و ساخت دوچرخه های الکتریکی پرداخته است. سازمان ها (شرکت ها و هتل ها) با شرکت در طرح دوچرخه های شرکتی به دنبال ایجاد انگیزه برای کارکنان جهت استفاده کمتر از خودرو و انتشار آلاینده ها هستند. این دوچرخه ها سازگار با محیط زیست و بدون ایجاد آلودگی هوا، در هر بار شارژ تا 20 مایل حرکت نموده و برای شارژ کامل، به کمتر از 3 ساعت زمان نیاز دارد. این محصول در سراسر اروپا به فروش رسیده است. مشتریان می توانند دوچرخه ها را در رنگ های مختلف و لوازم جانبی متفاوت سفارش دهند.
بخاری دیجیتالی هوشمند
این شرکت با طراحی رادیاتوری، از گرمای تولید شده از رایانه های در حال کار برای گرم کردن محیط داخلی ساختمان استفاده می نماید. این دستگاه یک بخاری دیجیتالی هوشمند و متصل به اینترنت است که گرمای تولیدی رایانه درحال کار بدون نیاز به فن خنک کننده، جهت استفاده مجدد به عنوان انرژی سبز در دستگاه به جریان می اندازد. این دستگاه قادر است بدون تولید گازهای گلخانه ای یک ساختمان 45 تا 90مترمربع را گرم نماید. همچنین یک برنامه نرم افزاری قابل نصب بر روی تلفن همراه، شخص را قادر می سازد که سیستم گرمایشی خانه را مدیریت کرده و درجه حرارت دستگاه را به صورت کنترل از راه دور تغییر دهد که قابلیت ادغام با سیستم مدیریت ساختمان را نیز دارد.
برچسب هوشمند پنجره جهت کاهش انتشار آلاینده ها
محصول این شرکت با بکارگیری انرژی های پاک به کاهش انتشار گازهای گلخانه ای کمک می نماید. این محصول که ساخته شده از یک غشای کرومیک و از فناوری اینترنت اشیاء بهره می برد، با نصب بر روی پنجره ساختمان و شیشه خودرو از اتلاف انرژی جلوگیری نموده و با تاثیر بر سیستم گرمایشی و سرمایشی ساختمان، در طول روزهای سرد سال، به حالت شفاف تبدیل شده و با جذب حرارت خورشیدی سبب گرم شدن محیط داخلی می گردد که کاهش استفاده از سیستم گرمایشی و کاهش انتشار CO2 را به دنبال خواهد داشت. این محصول می تواند به صورت بی سیم از طریق یک رابط به سیستم مدیریت ساختمان و یا تلفن همراه، جهت کنترل متصل گردد.